Trở lại hồ sơ Vingroup đổ hàng tỷ USD để xây dựng thương hiệu ô tô Vinfast

Trong hồ sơ này tôi trở lại chuyện chuyên môn là việc Vingroup thì VN cũng nên làm vì dù sao có sản xuất dư thừa nguồn cung xe ô tô ở VN để kéo giá thành xuống thì càng tốt thôi nên không có gì lạ cả. Nếu sản xuất thành công và tự chủ được ngành công nghiệp xe ô tô thì nó càng tốt cho VN, vì về dài nó giúp VN chuyển hướng là khi đã tạo ra được sản phẩm có giá trị kinh tế cao rồi thì các chính sách về kinh tế ở VN sẽ hết còn ưu đãi cho những thành phần kinh doanh bất động sản nữa, và người ta buộc phải tìm kiếm ngành công nghiệp khác.

Cho nên tôi hay chỉ trích nặng lời nhiều doanh nghiệp VN hay háo danh với giấc mơ vĩ cuồng, nhưng đó là lời chỉ trích mà tôi hay nhắm vào những tỷ phú VN đi lên từ đất là kinh doanh bất động sản.

Đối với tỷ phú Phạm Nhật Vượng khi từ chuyên môn kinh doanh bất động sản và hàng tiêu dùng đột ngột chuyển hướng sang lĩnh vực công nghiệp chế tạo ô tô thì quả nhiên là trong phân tích chứng khoán các hãng xe ô tô thì tôi chưa từng gặp hay rất hiếm có một doanh nghiệp nào mạo hiểm rủi ro lấn sân qua lĩnh vực sản xuất xe ô tô (tức là lấn qua lĩnh vực cơ khí động lực học, và cơ khí điện tử, hay công nghệ chế tạo sắt thép, đúc khuân cao cấp trong thời gian rất ngắn). Và họ vạch ra kế hoạch cũng trong thời gian ngắn là thong trị ngành công nghiệp xe hơi tại Á châu, mà tâm điểm là đứng đầu các nước khối ASEAN (Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á). Đó là đặc tích là daonh nghiệp của VN hay bị chết oan vì thói kiêu ngạo của họ.

Ngành công nghiệp xe ô tô của VN mấy chục năm trước đây được nuông chiều quá mức là con buôn và lợi ích nhóm khi được bảo hộ thuế khóa cao nhất thế giới đánh vào xe nhập khẩu, điều đó khiến doanh nghiệp VN ỷ lại là họ mất sáng tạo và chủ yếu đi nhập khẩu linh kiện, kể cả nhập lậu từ TQ mang về chế ráp để bán ra chiếc xe ô tô kém phẩm chất giá thành đắt đỏ nhằm tranh thủ lo vét tiền cho họ và cả cho nhà nước. Đó là lỗ hổng tai hại khiến cho ngành công nghiệp xe ô tô VN mấy chục năm trở thành nhà buôn xe thanh vì là nhà chế tạo xe ô tô.

Hiện nay và về sau thuế khóa đánh trên những chiếc xe ô tô ở VN sẽ buộc phải giảm như cam kết của họ thì VN bắt đầu lật đật quay lại ngành công nghiệp xe ô tô này dù họ chưa có bất cứ kinh nghiệm nào về lĩnh vực này nhưng đã muốn đứng đầu thiên hạ thì đó là háo danh, đó là họ cần làm trước tiên là sản xuất ra những chiếc xe ô tô cho thị trường trong nước cái đã rồi xây nền móng để xuất khẩu xe ô tô ra bên ngoài.

Trên thế giới thì có những ông khổng lồ sản xuất xe ô tô có kinh nghiệm cả hàng thế kỷ như General Motors Company (NYSE: GM); Toyota Motor Corp (NYSE:TM); Ford Motor Company (NYSE: F); Honda Motor Co Ltd (NYSE: HMC); Tata Motors Limited (NYSE: TTM); Volkswagen AG (VOW:GR); Fiat Chrysler Auto (NYSE: FCAU),…. Đó là họ vừa là nhà sản xuất xe ô tô vừa là nhà cung cấp linh kiện liên quan đến lĩnh vực sản xuất xe ô tô cho toàn cầu, và ngành nghề của họ chỉ có một nghiệp vụ chuyên môn là nghiên cứu thiết kế và chế tạo ra công nghệ cho lĩnh vực sản xuất ô tô của họ. Đó là họ có vốn liếng rất lớn, và tất cả đều niêm yết giá chứng khoán trên toàn cầu có vốn hóa thị trường to lớn gấp mấy trăm lần vốn liếng sẵn có của Vingroup cộng lại.

Chẳng hạn hãng xe hơi nổi danh từng làm bá chủ toàn cầu cả một thế kỷ trước khi bị Toyota, Volkswagen qua mặt gần đây, đó là hãng xe GM của Mỹ, họ chuyên thiết kế, xây dựng và bán xe ô tô, xe tải, kể cả xe quân sự và cũng là nhà cung cấp phụ tùng ôtô trên toàn thế giới đủ mọi hãng xe. Điều đó họ sẽ có lợi thế là chế tạo và sản xuất ra chiếc xe ô tô có phẩm chất tiêu chuẩn khắt khe toàn cầu với giá rẻ, vì có sẳn linh kiện phụ tùng do GM chế tạo.

Tuy nhiên về lĩnh vực ngành công nghiệp ô tô này thì phải đối mặt sự cạnh tranh rất cao độ và dễ gặp rủi ro khi sản xuất bị lỗi và bị thu hồi sản phẩm về nhà thì về chuyên môn sau này giá cổ phiếu các lĩnh vực khác như tiêu dùng, bất động sản của Vingroup sẽ dễ bị tổn thất hao hụt rất hiểm họa nếu như Vingroup sản xuất hàng loạt xe bán ra thị trường với nhãn mác Vinfast mà bị lỗi sản phẩm là cần thu hồi về nhà như trường hợp hãng xe Toyota hay Volkswagen của Đức, nhất là kinh nghiệm của cổ phiếu của Volkswagen (VLKAY) bị ảnh hưởng tổn thất nặng nề bởi công ty rằng họ đã lừa dối tiêu chuẩn về khí thải của Hoa Kỳ hay tại Âu châu khiến cho giá trị vốn hóa của Volkswagen sụt giá nặng nề nhiều chục tỷ USD tại Mỹ và EU bốc hơi tan tành mây khói, công ty suýt nữa dẫn đến phá sản về tài chính, toàn bộ giới điều hành công ty buộc phải từ chức ra đi do áp lực của giới cổ đông và chủ nợ cho vay.

Trong quá khứ thì GM và Toyota cũng từng bị lãnh đòn sản xuất bị lỗi và phải thu hồi nhiều triệu chiếc xe đang lưu hành về sửa chữa và bồi thường cho khách hàng khiến giá cổ phiếu sụt giá rất mạnh. Đối với kinh nghiệm của Phạm Nhật Vượng có lẽ sau này để hạn chế rủi ro là họ cần hiểu bài học này mà họ chưa thấy ra là họ cần cách ly cổ phiếu chứng khoán của họ khỏi lĩnh vực sản xuất xe ô tô. Vì nếu để xẩy ra sự cố là cơn địa chấn sẽ thổi bay mọi thứ vì giá cổ phiếu rơi giá mà khi đó có bán mấy chục ngàn chiếc xe ô tô cũng khó bù đắp thu hồi vốn để trang trải nợ của họ hay các phí tổn khác.

Về hồ sơ kinh nghiệm của ngành chế tạo xe ô tô Mỹ, đó là cái chết của GM. Cụ thể hãng xe GM này có kinh nghiệm khi thành lập vào năm 1908, tức là tính đến bây giờ đã có kinh nghiệm hơn 1 thế kỷ cộng 9 năm trong lĩnh vực cơ khí chế tạo xe ô tô. Và làm bá chủ ngành công nghiệp xe ô tô của thế giới đến năm 207 và bị tiêu vong là phải làm số phận con ve sầu thoát xác. Đó là hãng chế tạo xe hơi General Motors Company (NYSE: GM) trong tháng 11/2010, họ làm mới cổ phiếu và công ty khi IPO bán ra 478 triệu cổ phần giá 33 USD, thu về được 15,8 tỷ USD để tăng thêm vốn. Vì sản xuất xe ô tô toàn cầu thì đòi hỏi vốn liếng và nhân lực cũng như tiềm lực tài chính rất lớn. Trước đó ta không quên rằng hãng xe nổi tiếng Chrysler bị phá sản năm 2009. Trong khi xe GM bị loại khỏi sàn giao dịch chứng khoán Dow Jones và bị thay thế vào đó là hãng công nghệ tin học điện tử Cisco Systems (NASDAQ: CSCO).

Kinh nghiệm trước ấy là năm 2012 thì ngành công nghiệp xe hơi của Pháp khá chất lượng bán giá rất rẻ cũng từng bị lãnh đòn khủng hoảng khiến cho cổ phiếu CAC 40 TẠI Paris sụt giá tan tành gây hiệu ứng là phải đóng cửa nhiều nhà máy sản xuất ô tô là đốt xương sống của ngành công nghiệp Pháp.  Nó giật sập luôn mấy trăm nhà cung cấp vật liệu phụ tùng cho các nhà sản xuất xe hơi Pháp. Các tập đoàn tập đoàn như Renault, Peugeot hay Citroen của Pháp, Fiat hay Lancia của Ý và kể cả Opel của Đức cũng lung lay ngập nợ,… vì cạnh tranh quá cao, để xẩy ra lỗi sản phẩm quá nhiều. Vì chiếc xe hơi bán ra nước ngoài hay di chuyển trong nước nó gắn liền với sinh mạng của con người, nó rất khác với việc kinh doanh bất động sản,…

Trở lại ngành công nghiệp xe ô tô ở VN khi quốc gia này đang xây dựng thương hiệu xe ô tô Vinfast dù có hơi muộn nhưng vẫn tốt hơn. Đó là họ nên nghĩ chiến lược sản xuất cho người tiêu dùng trong nước họ cái đã và đừng mơ chuyện sản xuất ra những chiếc xe hơi đỉnh cao của thế giới như xe điện kiểu Tesla Inc (NASDAQ: TSLA) thì chỉ có chết yểu vì phải đòi hỏi vốn liếng lớn, công nghệ đỉnh cao, đó là ngay cả hãng xe Hàn Quốc, Nhật, Đức họ còn chưa thể mơ đến thương hiệu xe điện Tesla. 

Đối với VN vì sau mấy chục năm bị xe ô tô TQ thao túng, vì có thời gian tại VN thì TQ đã xuất khẩu rất lớn xe tải, xe đầu kéo giá rẻ kém phẩm chất chạy đầy đường ở VN trong vận chuyển hàng hóa, đó là điều đáng tiếc.

Hãy nhớ rằng TQ hiện có rất nhiều hiệu xe ô tô, xe hơi, xe máy, và sản xuất động cơ xe ô tô của họ. Mục đích là nhắm đánh vào thị trường VN, đó là họ có các nhãn mác xe ô tô mà tôi liệt kê để VN cần thận trọng mà đẩy nó ra khỏi thị trường VN.  Cụ thể hãng xe Brilliance Auto, BYD Auto, Changan Automobile, Changhe, Dongfeng Motor Corporation, FAW Group, GAC Group, Geely, Hafei, Jiangling Motors, Loncin Holdings, Lonking, Nanjing Automobile, SAIC-GM, Tianjin FAW, ZX Auto, SAIC Motor, Shaanxi Automobile Group,… rất đông đảo nhãn xe từ liên doanh cho đến thương hiệu nội địa của họ.

Qua thống kê đó khiến người ta phải giật mình là VN cần phải có một thương hiệu xe ô tô của họ để sản xuất ra cho thị trường tiêu dùng trong nước và hạn chế hãng xe của TQ tràn vào VN để giảm nhập siêu từ họ và làm tốt công việc tiêu dùng giành thị phần trong nước thôi chứ đừng có háo danh mà sản xuất cho xuất khẩu để trả giá đắt. TQ phải mất cả chục năm họ mới xây dựng được nhiều thương hiệu xe ô tô. Tuy nhiên bất lợi của họ là họ cho ra lò qua nhiều hãng xe nên cạnh tranh trong nước họ quá khốc liệt, bán ra thị trường bên ngoài thì không đáp ứng tiêu chuẩn của quốc tế nên họ bị triệt tiêu sáng tạo và nhiều hãng xe mắc nợ lớn.

Đối với VN thì sẽ có ưu thế đi tắt là có thể tiếp cận dược công nghệ tiên tiến của các hãng xe lừng danh của Âu châu, Mỹ,… và VN chỉ có độc nhất một hiệu xe ô tô Vinfast sau này nên dễ được ưu đãi vốn vay và nhân lực tiêu dùng trong nước, cộng với việc Vingroup có sẵn hạ tầng bất động sản khắp nước nên sẽ có lợi thế dùng nó làm cửa hàng phân phối sản phẩm, và giảm chi phí thuê cơ sở,… và dễ chiếm lĩnh thị trường trong nước nếu họ sản xuất ra chiếc xe giá cả hợp lý chất lượng tốt hơn xe TQ, và đừng mơ chuyện xuất khẩu xe ra bên ngoài vì gặp rủi ro phí tổn rất cao, kể cả nếu sản xuất xe bị lỗi thì dễ bị kiện cáo và mất uy tín thương hiệu, còn trong nước nếu có bị lỗi thì cũng có thể có cách xử lý êm thắm cho khách hàng,…và về dài thì VN với nhãn hiệu xe ô tô Vinfast có thể lấn sân qua sản xuất xe quân sự cũng rất có tiềm năng.