KHI CHÍNH QUYỀN TRUMP TẠM ĐÓNG CỬA

Báo chí và chuyên gia kinh tế ở VN thì chả hiểu gì về việc chi tiêu ngân sách của Mỹ, đó là họ phân tích kém hiểu biết về kinh tế và chính trị phức tạp của Mỹ, họ giật tít lời tựa như: “Hết tiền, chính phủ Mỹ đóng cửa đúng ngày kỷ niệm của ông Trump”.

Trước hết trần nợ của Mỹ nó chỉ là vấn đề mâu thuẫn nhau khi Tổng thống và Quốc hội không thể thống nhất về chính sách tài khóa là không thể thông qua một ngân khoản chi tiêu cho năm tài khóa mới, vì năm cũ đã hết, là họ tiêu hết số tiền đó mà chưa được Quốc hội Mỹ bỏ phiếu thống nhất thông qua. Đó xảy ra việc chính phủ liên bang Mỹ bị đóng cửa tạm thời vào năm 1985, 1995-1996, 2002, 2003, 2011 và 2013, và gần đây nhất.

Tức là ngân sách liên bang cho năm tài chính là năm  2018 nó được bàn cãi từ ngày 1/10/2017 để bỏ phiếu cho đến ngày 30/9/2018 thì đánh giá lại mức chi tiêu của chính phủ liên bang Mỹ. Tức là hiện nay Quốc hội Mỹ và chính quyền của Trump đang mâu thuẫn là chưa thể bỏ phiếu bình chọn để chính quyền Trump sẽ có hơn 4 ngàn tỷ USD chi tiêu cho năm 2018, vì nó chưa được thông qua thôi.

Tức là điều đó sẽ buộc Bộ Tài chính Mỹ ngừng phát hành trái phiếu, hay các hóa đơn khác cho chi tiêu của chính phủ Mỹ cho tới khi họ đạt được thỏa thuận về chi tiêu ngân sách rõ ràng cho năm 2018.

Vấn đề này có lẽ chỉ có nước Mỹ mới có được sự minh bạch công khai cho chi tiêu của chính phủ phải được Quốc hội và quốc dân Mỹ giám sát từng đồng thuế của dân là tiêu như thế nào, ra sao, là Quốc hội Mỹ hàng năm ấn định thỏa thuận ngân sách bằng đó cho chính phủ liên bang chi tiêu, nếu tiêu hết sớm hơn thì chính quyền Trump hay chính quyền khác sau này cũng thế là họ tự mà đi kiếm tiền lấy mà chi tiêu, điều đó nó cho phép giám sát chặt chẽ khoản tiền thuế của người dân Mỹ đóng cho chính phủ là không được chi tiêu bừa bãi hay tham nhũng bớt tiền thuế của dân,…

Thực tế trước đây Quốc hội  Mỹ đưa ra Đạo luật Ngân sách, đó là bắt buộc chi tiêu của chính phủ liên bang cho năm tài khóa 2018 sẽ là hơn 2,5 ngàn tỷ USD,…

Ôi thôi, vấn đề này mà áp dụng cho các nước như TQ, VN và nhiều nước khác thì những chính phủ của quốc gia đó cũng đã đóng cửa nhiều hơn cả Mỹ. Nhất là VN và TQ thì khoản nợ công thì cũng đã đụng trần nhiều lần và phải nâng lên nhiều lần mà những quốc gia đó do có cái quốc hội bù nhìn nên bộ chính trị hay cơ quan chính phủ họ tự định đoạt nâng trần nợ hay tự ý tăng thuế như đã thấy ở VN chẳng hạn.

Có lẽ chủ đề chuyên môn này tôi sẽ trở lại phân tích lần sau thì người nhà ở VN mới hiểu được. Tôi thì không hiểu nổi mấy kẻ quan chức ở VN đang lãnh đạo nhiều thành phố lớn như ông Nguyễn Thiện Nhân gì đó đã học kinh tế ở Mỹ như học chính sách công bậc thạc sĩ có lẽ họ cũng chả biết về Đạo luật chi tiêu của ngân sách Mỹ ra sao thì phải. Bởi vì hiện nay chính quyền Trump đang cắt giảm thuế khổng lồ nhiều ngàn tỷ USD chứ không tăng thuế để có tiền chi tiêu, vì gói ngân sách chi tiêu chưa được thông qua, như việc mở rộng thêm trần nợ, vì GDP của Mỹ năm 2017, hay năm 2018 nó khác nhau,...