Triệu chứng Trầm Bê và trách nhiệm NHNN VN

Một sự đấu tố đáng khinh bỉ của báo chí truyền thông VN, “Nhà nghèo nên học hết lớp 3 tại Trà Vinh, ông Trầm Bê được gia đình cho đi "ở đợ" nhà người bà con có xưởng sản xuất chén nhựa ở Vũng Tàu”: http://vietnamnet.vn/vn/kinh-doanh/doanh-nhan/tu-cau-be-ho-duong-ngheo-kho-phai-di-o-do-tro-thanh-dai-gia-tram-be-422276.html

Trước hết đặc sản của báo chí truyền thông VN là tuyên truyền thô bạo là về lịch sự thì không nên bới móc tuổi thơ khổ hạnh người ta ra như vậy. Vì nếu mà Trầm Bê chỉ học lớp 3 như thế mà chui lọt và đánh lừa được cả hệ thống ngân hàng nhà nước VN với hàng trăm tiến sĩ thì nên coi lại là mình có hơn Trầm Bê chút nào đâu. Thực tế Trầm Bê mới là người tài giỏi, hay cả “bầu Kiên”, hay Nguyễn Đức Kiên, sáng lập viên Hội đồng sáng lập Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu – ACB,….họ chỉ là nạn nhân của chế độ bởi luật pháp lỏng lẻo, quản lý kém của hệ thống ngân hàng trung ương. Chẳng hạn Trầm Bê từng qua nhiều kinh nghiệm chức vụ cũng như thâu tóm ngân hàng, như Quản trị của một số công ty như Ngân hàng Phương Nam, Công ty Vàng bạc Đá quý Phương Nam, Công ty Chứng khoán Phương Nam và gần đây nhất là Ngân hàng cổ phần Sài Gòn Thương Tín (Sacombank),…mà bị cáo giác để thất thoát 15 ngàn tỷ VND (thực tế 15.000 tỷ VND ấy vẫn có thể thu hồi được một phần vì tài sản đó có thể có thế chấp)  trước một đất nước có nhiều cơ quan giám sát về tài chính từ quốc hội cho tới NHNN và một bộ máy đồ sộ, vậy mà cũng để xẩy ra chuyện đã rồi thì quả là chuyện lạ.

Có lẽ người ta cần truy ra trách nhiệm của NHNN VN mà nhất là ông Thống đốc nào đương chức giai đoạn Trầm Bê gây ra thiệt hại.

Chức năng một ngân hàng trung ương là gì mà khái niệm này người ta cũng không rõ luôn. Đó là họ phải có nghiệp vụ và trách nhiệm thanh tra, dám sát và kiểm soát toàn bộ hệ thống ngân hàng thương mại để bảo vệ quyền lợi của dân chúng ký thác, là có biện pháp thanh tra ngăn chặn kịp thời những nghiệp vụ chệch hướng của ngân hàng thương mại, đó là họ phải hướng dẫn luật lệ đầu tư trong phạm vi quy định của ngân hàng trung ương thiết kế ra là hướng dẫn cho nhà đầu tư thực hiện nghiệp vụ ngân hàng theo luật lệ và luật pháp của mỗi nước có nghiệp vụ ngân hàng đó để tránh gây ra khủng hoảng, và ngân hàng trung ương phải lãnh chịu trách nhiệm của họ khi buông lỏng quản lý,…

Tại VN, ngân hàng trung ương thì người ta gọi là "Ngân hàng Nhà nước", tức là "nhà nước", gọi là "ngân hàng nhân dân". Nôm na là trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước VN là lớn hơn  "ngân hàng trung ương",... Điều đó là phải đặt lợi ích của dân chúng lên hàng tối thượng, và "Ngân hàng Nhà nước", phải hi sinh thiệt hại vì nhân dân, và họ phải chịu trách nhiệm cao nhất khi để xẩy ra sự cố. Đó là cái NHNN VN này họ hoàn toàn chẳng có nhận trách nhiệm nào cả khi để xẩy ra sự việc mà tôi mô tả là hầu hết những sai phạm kinh tế từ những nghiệp vụ sơ đẳng cơ bản nhất họ cũng chẳng biết luôn. Một sớ táo quân tổng quản trị CEO và các cấp phó của các ngân hàng thương mại bị truy tố trách nhiệm về đầu từ và đầu cơ chệch hướng thì ông Thống đốc NHNN và 5 hay 6 cấp Phó thống đốc cũng chẳng biết luôn thì quả là chuyện lạ. Vì triệu chứng các ông chủ tư nhân ngân hàng này đua nhau vào nhà đá gỡ lịch thì tác hại sau này rất lớn là nó gây tâm lý là ở VN sau này sẽ không còn ai là tư nhân dám bỏ tiền ra lập ngân hàng nữa, vì sẽ bị sạch vốn oan, và một quốc gia chỉ dựa vào tín dụng và thị trường vốn từ ngân hàng quốc doanh cho tới NHNN làm chủ đầu tư mà thực chất là ngân sách, ngân khố và in tiền thì làm sao mà kinh tế có thể chịu đựng được nhỉ?

Đó chỉ là chức năng cơ bản tối thiểu của một ngân hàng trung ương thôi, chứ ta chưa nói đến vấn đề nghiệp vụ chuyên sâu của một ngân hàng trung ương phải làm. Đó là hàng ngày hay hàng tháng họ phải tự phân tích biên soạn để xuất bản các bản tin kinh tế và tài chính trong nước và quốc tế để công chúng và giới đầu tư theo dõi nghiệp vụ để định hướng đầu tư và sản xuất kinh doanh.

Tôi thì miệt thị là có lẽ kể từ nay cái NHNN VN này họ nên thôi cái chuyện khoe khoang khối dự trữ ngoại hối của họ, và hay thôi cái chuyện quản lý vàng, hay huy động 500 tấn vàng trong dân cũng như họ nên thôi cái chuyện quản lý cả nghiệp vụ rủi ro thế giới như đồng tiền Bitcoin kia đi. Bởi vì muốn người dân bán vàng hay bung ngoại tệ ra đầu tư cho kinh tế thì trước hết cái NHNN VN này họ cần quản lý cái nghiệp vụ dám sát các ngân hàng thương mại của họ cái đã. Vì những sự cố hệ thống kém cỏi ngân hàng ở VN như vậy làm sao mà công chúng họ giao tài sản để cho để mà thực hiện các nghiệp vụ đầu tư cho kinh tế được. Rủi ro vỡ nợ mất nợ thì lãnh bảo hiểm 75 triệu VND thì quả là chuyện khó tin nổi.

Tôi chưa từng nghe thấy và truy cập vào hệ thống trang chủ của NHNN mà họ công bố hay xuất bản các nghiệp vụ phân tích của họ như phân tích về chính sách tiền tệ, phân tích theo dõi kiểm soát cung tiền và lãi suất  để dẫn tới kết quả là theo dõi kiểm soát lạm phát cũng như theo dõi việc tăng giảm tỷ lệ thất nghiệp qua việc kiểm kê số công ty thành lập mới hay phá sản. Khốn nỗi cái nghiệp vụ ấy thì lại do cơ quan không chuyên môn của ban bộ lĩnh vực khác làm thay thì quả là chuyện hài hước khó tin nổi.

Một ngân hàng trung ương ít ra họ cần thực hiện nhiệm vụ như Medium-term orientation (Định hướng trung hạn), đó là nhắm tới sự lợi ích của sự ổn định về giá cả và định hướng sự ổn định về giá cả được đánh giá dựa trên sự phát triển của dự báo giá cả trong tương lai trung hạn trong nền kinh tế để nhắm tới mục tiêu ổn định tỷ giá đồng bạc. Họ phải tự mình theo dõi việc phân tích kinh tế hàng tháng, phân tích để khoanh vùng về định nghĩa về sự ổn định giá cả nào thích hợp cho quốc gia, và chuyên môn hơn thì cái NHNN họ cần phân tích thanh khoản, hay “liquidity analysis” trong hệ thống ngân hàng qua chính sách tiền tệ của họ,…

(*) Đối với hệ thống tài chính ngân hàng VN, tôi dự báo là nếu sau này thêm một ông chủ tư nhân ngân hàng theo chân Trầm Bê nữa có lẽ hệ thống ngân ở VN nó chỉ còn là hệ thống ngân hàng tay chân của nhà nước, gọi là ngân hàng thương mại chi nhánh do NHNN làm chủ đầu tư thì quá rủi ro về thị trường vốn và tín dụng này.